New York’tan California’daki evine döndükten iki gün sonrasında, Kevin Kwong’un elleri o denli kaşındı ki acıdan uyandı. Egzama bulunduğunu düşündü.

Emeryville sakini, “Her şey hızla kötüye gitti” dedi. “Yüzünde daha çok kir belirdi ve sıvılar çıkmaya başladı. Döküntü dirseklerime, ellerime ve ayak bileklerime yayıldı.”

Doktorlar ve hemşirelerle altı sanal buluşma, bir hemşire yardım hattına bir davet, bir acil bakım kliniğine bir ziyaret, bir acil servise iki ziyaret ve iki yanlış teşhisten sonrasında, bir bulaşıcı hastalık uzmanı 33 yaşındaki Kwong’u teşhis etti, maymun ( maymun) Temmuz ayı başlarında çiçek hastalığı.

İki kontrol yapmasına karşın, hiçbir vakit pozitif çıkmadı.

Geçen ay ABD Birleşik Devletleri’nde olay sayısı hızla arttığından, halk sağlığı sistemi virüs tehlikesini yaymak ve savunmasız insanlara sınırı olan sayıda aşı dağıtmak için çabalıyor.

Fakat mesele bunun ötesine geçiyor. Enfekte olabilecek kişiler, hazırlıksız ve yetersiz bilgilendirilmiş bir sıhhat sisteminde gezinirken çıkmaz sokaklar, gecikmeler, yanlış teşhis ve yetersiz tedavi ile karşı karşıya bırakılırlar.

Bu azca malum virüs, hastanelerin acil durum personeline onu iyi mi doğru bir halde tanımlayıp kontrol edeceklerini öğretmek için çabalıyor. Kaliforniya-San Francisco Üniversitesi’nde bulaşıcı hastalık uzmanı olan ve sonunda Kwong’u teşhis eden Dr. Peter Chin-Hong, vakasının hastanesi için bir dönüm noktası bulunduğunu söylemiş oldu.

“Kevin, oldukça fazla kaynak olmadığında gecenin bir yarısı geldi. Bu yüzden onun davasından sonrasında hastalık hakkında daha iyi eğitimli hale geldiğimizi düşünüyorum. Fakat bence doktorlar devamlı ne yapacaklarını bilmiyorlar,” dedi Chin-Hong.

Monkeypox’a çiçek hastalığı ile aynı aileden bir virüs niçin olur, sadece bulaşıcı yada ölümcül değildir. Tipik olarak, hastalarda ateş, kas ağrıları ve peşinden yüz, ağız, eller ve muhtemelen cinsel organlarda birkaç hafta sürebilen bir kızarıklık olur.

Mevcut salgın, bir yaraya dokunmak yada tükürük yada öteki vücut sıvılarını değişiklik yapmak benzer biçimde kişiden kişiye temas kanalıyla yayılır. İnsanlar ek olarak, hastalığa haiz biriyle paylaşılan sex oyuncakları yada çarşaflar benzer biçimde nesnelere yada yüzeylere dokunarak da enfekte olabilir.

ABD Birleşik Devletleri’ndeki ilk maymun çiçeği vakası 17 Mayıs’ta rapor edildi ve o zamandan beri sayı neredeyse her eyaleti, artı Washington, DC ve Porto Riko’yu temsil eden 6.300’den fazla ihtimaller içinde yada doğrulanmış vakaya terfi etti.

California Valisi Gavin Newsom, müdahaleyi koordine etmek ve eyaletin aşılama çabalarını desteklemek için 1 Ağustos’ta muhteşem hal duyuru etti. Kaliforniya’daki 1.135 vakanın ortalama yarısı San Francisco Körfez Bölgesi’nde yoğunlaşmıştır.

Hepimiz enfekte olabilse de, salgın büyük seviyede erkeklerle sex meydana getiren erkekleri etkilemiş benzer biçimde görünüyor. Kwong, muhtemelen New York Pride etkinlikleri esnasında cinsel bir karşılaşmadan maymun çiçeği kaptığını deklare etti.

California-Irvine Üniversitesi’nde bulaşıcı hastalıklar üstüne çalışan profesör Andrew Noymer, “Bu, tarihteki ilk oldukça kıtalı salgın, doğrusu öylece ortadan kaybolmayacak,” dedi.

Bu, covid benzer biçimde patlamayacak fakat bu salgın kendi yolunu bulacaktır” dedi. “Frengi benzer biçimde olabilir ve kal.”

Sadece bir çok hekim bunu iyi mi tanıyacağını bilmiyor. Haziran ayının sonlarında, Kwong semptomları ilk kez yaşamaya başladığında, sanal ziyaretler esnasında konuşmuş olduğu doktorların ve hemşirelerin bir çok maymun çiçeğinden bahsetmedi bile. UCLA’da tıp ve epidemiyoloji profesörü olan Dr. Timothy Brewer için bu şaşırtıcı değil.

Brewer, “Son 25 senedir çeşitli Sahra altı Afrika devletlerinde çalışıp çalışmama karşın, hiçbir vakit bir maymun çiçeği vakasını tedavi etmedim” dedi. “Bu salgından ilkin, oldukça sıradışı bir hastalıktı.”

Genital yada rektal bölgeyle sınırı olan bir döküntü, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonla karıştırılabilir. Sadece Brewer’a gore, doktorlar maymun çiçek hastalığını tanımak için eğitim almamış olsalar bile, hastalara tavsiyeleri yayılmayı denetim altına almaya destek olabilir.

Brewer, “Yaraları iyileşene ve tedavi edilene kadar cinsel aktiviteye karşı tavsiyede bulunmalılar.” Dedi.

Pek oldukça olay hafifçe seyredip kendi kendine çözülürken, bazıları Kwong’unki benzer biçimde hızla tırmanıyor.

“Vücudun anlamadığın bu şey tarafınca salgın ediliyor. Ve gidecek hiçbir yerin yok, bu yüzden acı verici ve ürkütücü” dedi Kwong.

İlk başta, Kwong döküntüyü egzama için kullandığı topikal steroidlerle tedavi etti. Bu işe yaramayınca, kendisine uçuk teşhisi koyan ve antiviral bir ilaç yazan bir hemşireyle çevrimiçi randevusu vardı.

Takip eden saatlerde, kızarıklık hızla vücudunun daha çok yerine yayıldı. Alarma geçen Kwong, acil bir kliniğe gitti. Tabip herpes teşhisini kabul etti ve bir tane daha ekledi: uyuz, deriye giren akarların niçin olduğu bir döküntü. Kwong, “Lekelerim, uyuz için başlıca bölgeler olan eller, bilekler, ayaklar ve dirseklerde yoğunlaştı.” Dedi.

Bu hekim maymun çiçeğini düşündü, sadece Kwong’un lekeleri bir araya toplandı ve bu doktorun aşina olduğu döküntü resimlerinden değişik görünüyordu. Kwong, “Semptomlarımın nerede olduğuna ve kiminle konuştuğuma bağlı olarak değişik tepkiler alırdım” dedi.

4 Temmuz hafta sonu süresince, “Doktorlarla iletişime geçmeye çalıştım, dermatolog olan arkadaşlarımın dostlarını tanıyordum” diye ekledi. “Biriyle her konuştuğumda, hızla daha da kötüleşiyordu. Ve bu hakikaten tuhaftı.”

Başka bir sanal buluşma esnasında, gece yarısı bir hemşire kızarıklığın gözlerine yayıldığını fark etti ve ona derhal acil servise gitmesini söylemiş oldu. Oakland’daki Alta Bates Zirvesi Tıp Merkezi’nde doktorlar Kwong’un maymun çiçeği olabileceğini söylediler.

“Ben odadayken araştırma yapıyorlardı ve Hastalık Denetim ve Önleme Merkezlerini (CDC) aradılar. Bir hasta olarak, bana ne işe yaradığını bilmediğimi hissettim, sadece profesyonellerin ne kadar azca bilgiye haiz olduklarını ve onların da ne kadar hazırlıksız olduklarını fark etmedim” dedi.

Hemşirelerin onu maymun çiçeği için kontrol etmiş olduğu acil serviste 12 saat geçirdi. Ateşi yükselirse yada kusmaya başlarsa geri gelmesini söylediler.

“O an kendimi oldukça fena hissettim. Boğazımın arkasında, ağzımda, vücudumun her yerinde yaralar vardı” dedi. “Bir tek hayal görüyordum şundan dolayı bir seferde bir yada iki saatten fazla uyuyamıyordum.”

O gecenin ilerleyen saatlerinde Kwong, California-San Francisco Üniversitesi (UCSF) Tıp Merkezine gitmeye karar verdi. Bir arkadaşından UCSF Health’in maymun çiçeği vakalarını tedavi ettiğini duymuştu ve bir sanal bakım hemşiresi ona oraya gitmesini söylemişti.

Vardığında, öteki hastalardan ayrıldı, ağrı için oksikodon verildi ve maymun çiçeği için kontrol edildi.

Ertesi gün, Chin-Hong, Kwong’u maymun çiçeği için tedavi etmeye başladı. Chin-Hong, “Vay canına, bunun oldukça, oldukça yaygın bir hastalık bulunduğunu düşündüm.” Dedi. “Daha ilkin başka maymun çiçeği vakaları görmüştüm fakat oldukça yoğundu. Kevin’in hastalık sertliği açısından muhtemelen ilk %5’te bulunduğunu söyleyebilirim.”

Döküntü Kwong’un gözlerine yakın olduğundan, Chin-Hong, hastalık tedavi edilmezse kör olabileceğinden korktu. TPOXX markalı bir antiviral ilaç olan ve belirli koşullar altında maymun çiçeğini tedavi etmek için FDA’dan hususi yetki alan Tecovirimat’ı reçete etti.

Tedavinin ilk gününden sonrasında Kwong, kızarıklığın yayılmayı bıraktığını fark etti. Sonraki iki gün süresince, yüzlerce şişmiş nokta kırmızı diskler halinde düzleşti. “Kevin’in ne kadar acele geliştiğine şaşırdım. İyileşme yolundaki bir turbo roket gibiydi,” diye deklare etti Chin-Hong.

Kwong iyileşmeye başladığında ilk kontrol sonucunu aldı: negatif. Sonrasında ikincisi: negatif.

Chin-Hong, lezyonlardan numune alanların kontrol için canlı hücreler elde etmek için yeterince sert ovalamamış olmalarının mümkün bulunduğunu söylemiş oldu.

“Tabip olarak bu tür yaralanmalarda iyi bir örnek almak oldukça zor şundan dolayı hasta çoğu zaman ağrı hisseder. Ve insanların acı çektiğini görmekten hoşlanmıyorsun,” dedi Chin-Hong.

Testler doğru yapılmazsa, Kwong’unki benzer biçimde vakalar fark edilmeyebilir. Brewer, CDC tarafınca sağlanan doktorlar için çevrimiçi kaynağın kafi bulunduğunu, sadece yalnızca 59 sayfanın tümünü okumak için vakit ayırdığınızı söylemiş oldu.

Doktorların hastanın vücudunun çeşitli yerlerinden minimum iki numune toplaması icap ettiğini de sözlerine ekledi. Brewer’a gore, anahtar lezyonları “gelişmenin değişik aşamalarında” örneklemek ve yalnız ilk birkaç darbeye odaklanmak değil.

Kwong, iki hafta süresince vücudunu virüsten kurtarmak için günde altı antiviral hap aldı. Artık ağrı kesiciye ihtiyacı yok. Kwong, “Yüzüm ilk iyileşen yüzüydü, bu da aynada kendimi tanımama oldukça destek oldu” dedi.

O, çilesinin başlamasından bu yana bir aydan fazla bir süre geçtiğini, ellerinin ve ayaklarının nihayet iyileştiğini söylemiş oldu. Ellerdeki kütiküller ve deri dökülmüş ve yenilenme sürecindeyken, tırnaklar siyaha dönmüş ve dökülmeye adım atmıştır.

Kwong, ruhsal hasarın iyileşmesinin daha uzun süreceğini söylemiş oldu. “Daha azca savunmasız hissediyorum şundan dolayı beni oldukça acele zayıflatan bir hastalıktı. Bu yüzden fizyolojik durumumdan oldukça zihinsel durumum üstünde çalışmaya devam ediyorum.”

Bu öykü, KPCC, NPR ve KHN’yi içeren bir ittifakın parçasıdır.

İlgili mevzular

Bizlere Ulaşın Bir Öykü Gönderin İpucu